Ik weet niet hoe het met jullie zit, maar soms heb ik zin om de boel de boel te laten. Weg van het lawaai, de schermen, de meldingen. Vertrekken naar het diepst van het woud, met een Zwitsers zakmes, een paar boeken van Noam Chomsky, en mijn kinderen, als ik die zou hebben. Ben, de vader in Captain Fantastic, heeft het gedaan. En eerlijk gezegd: het is tegelijk waanzinnig, mooi en een beetje beangstigend.
Een gezin als geen ander (en kinderen die Marx lezen op hun 8ste)
Ben (gespeeld door Viggo Mortensen, profetenbaard, intense blik, pezig lichaam van het type dat in bomen klimt om na te denken) voedt zijn zes kinderen op in het hart van de bossen. Geen tv, geen McDonald’s, geen sociale media. In de plaats daarvan? Klimmen bij het ontbijt, filosofische debatten bij het avondeten, en intensieve trainingen om te overleven zonder van iemand afhankelijk te zijn. De kinderen zijn briljant, nieuwsgierig, meertalig. Ze kennen de verjaardag van Noam Chomsky, maar niet die van de Kerstman. Kortom: ze zijn overal klaar voor, behalve… voor de echte wereld.
En wanneer de moeder overlijdt, kantelt alles. Het gezin begint aan een ietwat gestoorde odyssee aan boord van een oude bus, op zoek naar een afscheidsceremonie en een vorm van waarheid.
Het is een zachte klap, maar wel eentje die aankomt
Captain Fantastic is een uppercut tegen comfort, een uitnodiging om alles wat we normaal vinden in vraag te stellen: school, opvoeding, consumptie, sociale normen. Het is ook een film over rouw, liefde, twijfel en die vage grens tussen utopie en controlerende waanzin. Want Ben, ondanks zijn oprechtheid, is geen gepolijste held. Hij is soms te radicaal, soms hard, soms zelf ook de weg kwijt. En dat maakt de film zo juist: hij oordeelt niet. Hij stelt de vraag zonder het antwoord te geven.

Een ode aan het anders zijn (en aan kinderen waar we niet genoeg naar luisteren)
Elk kind van deze stam is een wereld op zich, een persoonlijkheid in aanbouw. En ze worden stuk voor stuk briljant vertolkt, met name George MacKay (Bodevan), verscheurd tussen het bos en Harvard. De momenten waarop ze in opstand komen tegen hun vader behoren tot de sterkste van de film.
Visueel is het prachtig. De Amerikaanse landschappen zijn vastgelegd met een bijna spiritueel licht. De soundtrack is subtiel, folk, bijna sjamanistisch. En het scenario wisselt met verve tussen lach, spanning en emotie. Je glimlacht, je haalt adem, en dan huil je (ja, op een gegeven moment gooide ik bijna mijn bier over mijn toetsenbord).

Kortom?
Captain Fantastic is een existentiële roadmovie, een levensles die niet belerend is, een film die natuur en menselijke complexiteit verzoent. Een film die je zin geeft om beter lief te hebben, aandachtiger te luisteren, en misschien je telefoon voor 24 uur uit te zetten. (Allez… nadat je dit artikel hebt uitgelezen, natuurlijk.)
Technische fiche
Titel: Captain Fantastic
Regisseur: Matt Ross
Release: 2016
Duur: 1u58
Cast: Viggo Mortensen, George MacKay, Samantha Isler, Annalise Basso
Onderscheidingen: Prijs voor Beste Regie in Un Certain Regard (Cannes), Oscarnominatie voor Beste Acteur