Amerika op 250-jarige leeftijd: revolutie, vrijheid en de toekomst van het Westen Geverifieerd

Deze baanbrekende conferentie van MCC Brussel biedt de kans om de erfenis van de Amerikaanse oprichting te evalueren, de opkomende meningsverschillen binnen de westerse alliantie te begrijpen en een forum te bieden voor een vriendschappelijke maar tegelijkertijd stevige uitwisseling van standpunten over de Atlantische Oceaan.

De belangrijke verjaardag van de oprichting van de Verenigde Staten van Amerika valt samen met een cruciaal moment voor Amerika, Europa en de nu al gespannen "westerse alliantie". De tweede ambtstermijn van president Donald Trump heeft diepgaande vragen opgeroepen over oorlog, soevereiniteit en, inderdaad, over de kwetsbaarheid van de westerse beschaving. De meningsverschillen tussen de Verenigde Staten en Europese mogendheden – over militaire uitgaven, energie, migratie en de bredere bedreigingen waarmee het Westen wordt geconfronteerd – hebben een bijna ongekend niveau bereikt. Sommigen beweren zelfs dat het Westen zelf uit elkaar valt.

De oprichting van de Verenigde Staten – een historische strijd voor onafhankelijkheid, vrijheid, deugd en "algemeen geluk" – heeft herhaaldelijk de kwestie van de eenheid van het Westen aan de orde gesteld. De spanning tussen de "nieuwe" en de "oude" wereld is van oudsher een bron van dynamiek voor de westerse beschaving. De risicobereidheid en de vrijheidsgezindheid die met de Verenigde Staten worden geassocieerd, zijn zowel een bron van inspiratie als een uitdaging geweest voor de traditioneel ingestelde samenlevingen van het Europese continent. Op dezelfde manier hebben Amerikaanse patriotten herhaaldelijk inspiratie en houvast gezocht in de Europese traditie. Maar vandaag de dag lijkt de dynamiek minder te bestaan uit een creatieve spanning dan uit onbegrip of misschien wel regelrechte vijandigheid.

De kern van de zaak is de terugkeer naar het nationale belang als leidend beginsel in internationale betrekkingen. Gedurende tachtig jaar, sinds de Tweede Wereldoorlog, hebben de opbouw van een supranationaal systeem van internationale instellingen en het bestaan van gedeelde bedreigingen zoals de Sovjet-Unie of wereldwijd terrorisme westerse leiders in staat gesteld de realiteit van nationale verschillen te negeren. De opkomst van een Amerikaanse regering die vastbesloten is het nationale belang weer centraal te stellen in het buitenlands beleid, heeft een einde gemaakt aan de illusies van hen die de geschiedenis even hadden genegeerd.

Voor veel Europeanen is dit nieuwe nationale belang verwarrend en tegenstrijdig: de Amerikanen eisen Europese gebieden en Europese steun in buitenlandse oorlogen; ze vragen Europa om de defensie serieus te nemen, terwijl ze tegelijkertijd een deal willen sluiten met een revanchistisch Rusland. Amerikanen zijn al evenzeer verbijsterd: ze kijken naar een continent dat ooit een thuis was voor gedeelde waarden en zien ongekende demografische veranderingen, stagnerende economieën en autoritaire en technocratische instellingen die herhaaldelijk de vrije meningsuiting en democratie beknotten.

Hoe moeten we in deze context de westerse beschaving begrijpen? Zien we de opkomst van "twee Westen", of de moeizame weg naar een nieuw beschavingsverdrag? Hoe moeten patriotten aan beide zijden van de Atlantische Oceaan hun verschillende en tegelijkertijd vergelijkbare nationale belangen interpreteren? Wat betekenen deze voor belangrijke vraagstukken rond oorlog en vrede? Hoe beoordelen we, op de 250e verjaardag van de Onafhankelijkheidsverklaring, de erfenis, de betekenis en de vitaliteit van de Amerikaanse grondlegging vandaag de dag?

Programma

10:00
Welkomstkoffie

10:30
Welkomsttoespraak
Frank Furedi, uitvoerend directeur, MCC Brussel

11:00
Panel I: Revolutie of hegemonie? Een herwaardering van Amerika's bijdrage aan de westerse beschaving

De Amerikaanse Revolutie was niet alleen de stichting van een natie, maar ook een cruciaal moment in de ontwikkeling van de westerse beschaving. Voortbouwend op Europese tradities van vrijheid, constitutioneel bestuur en zelfbestuur, transformeerden de Verenigde Staten deze ideeën in de Nieuwe Wereld en ontpopten zich tot een prominent machtscentrum binnen het Westen. De opkomst van de VS inspireerde Europa, daagde imperiale aannames uit en hervormde de naoorlogse orde. Ter gelegenheid van de 250e verjaardag van de Onafhankelijkheidsverklaring onderzoekt dit panel wat er nog steeds van vitaal belang is in Amerika's revolutionaire erfenis – en of het vertrouwen in vrijheid, risico en zelfbestuur het Westen nog steeds kan vernieuwen.

• Francesco Giubilei, voorzitter van de Tatarella Stichting; Voorzitter, Nazione Futura
• James Hankins, academicus; auteur van The Golden Thread: a History of the Western Tradition.
• Rita Koganzon, universitair docent aan de School of Civic Life and Leadership van de Universiteit van North Carolina; auteur van Liberal States, Authoritarian Families.
• Albrecht Rothacher, voormalig EU-diplomaat en auteur.

12:30
Lunch

13:30
Panel II: Amerika en Europa: Een beschavingsbreuk?

Generaties lang werden Amerika en Europa beschouwd als twee helften van één westerse beschaving. Tegenwoordig staat die aanname zwaar onder druk. Conflicten over grenzen, energie, industrie, vrijheid van meningsuiting, patriottisme, migratie en democratische legitimiteit roepen de vraag op of de Atlantische relatie te maken heeft met tijdelijke politieke spanning of een diepere beschavingsbreuk. Is Europa afgedreven naar een technocratie en gecontroleerd verval, zoals sommige Amerikaanse critici beweren? Of heeft Amerika zelf een andere morele en politieke koers ingeslagen? Dit panel onderzoekt of het Westen vernieuwd kan worden rond een gedeelde erfenis van vrijheid, soevereiniteit en zelfbestuur – of dat er twee Westen ontstaan.

• Matthew Crawford, filosoof, Institute for Advanced Studies in Culture aan de Universiteit van Virginia
• Dr. Anatol Lieven, Andrew Bacevich-leerstoelhouder in de Amerikaanse diplomatieke geschiedenis, directeur van het Eurazië-programma van het Quincy Institute.
• Thibaut Mercier, voorzitter van Circle of Law and Liberty
• Peter Wood, voorzitter van de National Association of Scholars

15:00
Koffie

15:30
Panel III: Amerika versus Europa: Wiens nationale belangen?

De terugkeer van het nationale belang hervormt de internationale politiek – niet alleen tussen rivalen, maar ook tussen bondgenoten. Amerika en Europa gaan er niet langer van uit dat hun strategische prioriteiten vanzelfsprekend overeenkomen. Defensie-uitgaven, industriebeleid, energiezekerheid, China, Oekraïne, het Midden-Oosten, Groenland, vrijheid van meningsuiting en digitale regelgeving worden nu openlijk betwist aan beide zijden van de Atlantische Oceaan. Dit panel onderzoekt hoe patriotten aan beide zijden zich moeten bewegen in een wereld waarin bondgenoten directer onderhandelen en het scherper met elkaar oneens zijn. Kan de westerse alliantie overleven te midden van uiteenlopende nationale prioriteiten? En wijst de toekomst op gecontroleerde rivaliteit, hernieuwd realisme of een nieuw pact tussen soevereine staten?

• Marieke Ehlers Europarlementariër, PVV, Fractie Patriotten voor Europa
• Matt Mowers, President van Valcour, wereldwijd strategiebedrijf, en medeoprichter van het EU-VS Forum (nog te bevestigen).
• Hermann Tertsch, Europarlementariër voor VOX en de Patriots for Europe Group.

17:00
Receptie met drankjes

19:00
Dichtbij